Kaszmir zwany niekiedy ‘rajem na ziemi’ słynie z niezrównanego piękna. To kraj o wysokiej kulturze, bogatej historii i dziewiczej przyrodzie. Położony w zielonej dolinie, zwanej „Doliną Kaszmiru”, z czterech stron odciętej od reszty świata Himalajami do 5425 m. n.p.m. (Kalahoi Peak), stanowi oazę, w której zachowały się stare tradycje i niezbadane górskie. W otaczających pasmach górskich skrywa wiele cudownych zakątków, pełnych malowniczych jezior. Dolina pełna jest bezcennych zabytków, rękodzieł, kamiennych i drewnianych świątyń, rajskich ogrodów, pagodowych meczetów, ozdobnych łodzi mieszkalnych. Uprawia się tu szafranu, morele, jabłka, a 'chlebem powszednim' jest ryż - w tym ‘ryż piżmowy’ jest rodzimy. Górskie łąki są pełne ziół i leśnych owoców, w tym m.in. kilka odmian jagód, dereń i czy też ożywcze owoce goji, które właśnie w lipcu owocują. Planujemy wjechać do Doliny Kaszmiru przebijając się tam przez tunel Banihal nowo wybudowaną trasą kolejową, cudem techniki, wiodącą m.in. przez Chenab Bridge. To najwyższy most kolejowym na świecie (359 m). A Anji Khad bridge na tej trasie to pierwszy w Indiach most kolejowy podwieszony na linach. Główną bazę wypadową dla nas stanowić będzie Srinagar - stolica położona nad rzeką Jhelum i na jeziorze Dal, stąd określana "indyjską Wenecją". Cała dolina jest wypełniona jeziorami i strumieniami, a jezioro Dal jest drugim, po jeziorze Wular, największym. Pełno na nim lotosów i kolorowych łodzi mieszkalnych, a wyspy są zabudowane drewnianymi tradycyjnymi chatami i klimatycznymi pensjonatami. Na jeziorze Nagin (Nigeen), z kolei, w starej, centralnej części miasta, mieszczą się najpiękniejsze łodzie, należące do kaszmirskich szyitów (w Kaszmirze większość mieszkańców to sunnici) znanych z wysoko rozwiniętego rękodzieła, a także persko-greckiej medycyny wywodzącej się od Avicenny.

Kaszmir słynie też z odrębnej kultury, wynikłej z nałożenia się sufizmu na przedislamskie tradycje i sztukę, z czego rozwinęła się jedyna w całym świecie kultura z kultem sufich i indyjskich ryszich (mędrców). Wyraża ją styl mistycznych pieśni, w których Kaszmirczycy się lubują i śpiewają podczas spotkań muzycznych (sufiyāna musīkī). Będziemy mieć szansę, przy odrobinie szczęścia, wziąć w podobnym wydarzeniu, np. koncercie na lokalnych instrumentach - santururze, rababie, setarze, sarangi ... Możemy poznać historię i twórczość największej poetki Kaszmiru, Lalleśwari (Lal Ded), która jako pierwsza tworzyła w rodzimym języku kaszmirskim, a nie po persku czy w sanskrycie. Wiosną i latem wiele uroczystości odbywa się w parkach i ogrodach. Sztuka ogrodnicza osiągnęła w Kaszmirze wyjątkowo wysoki poziom, a ogrody zlewają się z naturalnym pięknem Doliny. Poznamy też wyjątkowo bogatą przeszłość Kaszmiru, być może – jeśli taka będzie wola Uczestników – przy odwiedzeniu Sri Pratap Singh Muzeum w Srinagarze. Kaszmir zachował wpływ siwaizmu, wisznuizmu, kultu Słońca (np. ruiny świątyni w Matan /Martanda), kultury perskiej, dawnej obecności Indo-Greków (widocznej w rzeźbach, np. w Avantipore, Pandrenthan i innych miejscach), buddyzmu. Architektura buddyjska, zachowana np. w sławnym drewnianym Meczecie Piątkowym, przypomina nepalskie pagody, a górującej nad miastem na widokowym wzgórzu aktywnej do dziś starożytna świątynia Śankaraczarii (Shankaracharia Temple) ma swój niepowtarzalny klimat. Ogrody mogolskie – Nishat Bag, Shalimar Bag oraz widokowe Pari Mahal, czyli Pałac Nimf, położone na zboczach wzgórz otaczających jezioro – to kolejny przykład bogatej spuścizny kulturowej Kaszmiru. Obok ogrodów Nishat Bag, znajduje się wyjątkowa w skali świata aśrama - główne centrum nauk siwaizmu kaszmirskiego i nauk Abhinawagupty - wielkiego filozofa i teoretyka sztuki. Możemy w niej spotkać kaszmirskich braminów, którzy chętnie nas tu podejmą i opowiedzą o filozofii, którą zainspirowali wielu uczonych zachodnich. To filozofia rozwijająca teorię piękna. Zainspirowała ona również ostatnich maharadżów Kaszmiru W skrócie - wyjazd pozwoli poznać Kaszmir bez tajemnic i doświadczać jego uroku.

Informacja o prowadzącym:

Autorem programu i głównodowodzącym wyprawy jest dr Filip Ruciński, kulturoznawca, indolog, tłumacz. Spędził on w Kaszmirze łącznie ponad pół roku podczas łącznie pięciu wizyt, od roku 2004 do 2024. Prowadził tam m.in. badania poezji starokaszmirskiej poetki Lalleśwari (wyniki opublikowane w czasopiśmie ‘Studia Indologiczne, rok 2014, Uniwersytet Warszawski), a także przeprowadził kilka wypraw trekkingowych i kulturoznawczych. Biegle zna język urdu, który jest oficjalnym językiem Kaszmiru, a także uczył się kaszmirskiego. Program planuje dostosować tak, aby każdy znalazł w Kaszmirze coś, co go zauroczy.

Najważniejsze punkty programu:

- Jezioro Dal i mieszkanie w łodzi mieszkalnej

- Sri Pratap Singh Muzeum i koncert muzyki sufiyana (jeśli będzie w tym czasie).

- Meczet Piątkowy, czyli Jama Masjid

- Domniemany grobowiec Jezusa,

- Widokowe Wzgórze Śankaraczarii (Shankaracharya Hill) i starożytna świątynia tam,

- Ogrody mogolskie (Pari Mahal, Nishat Bag, Shalimar Bag)

- Tradycyjna aśrama kaszmirskich braminów koło Nishat (w Ishber),

- Narodowy Park Dachigam. Jest to szczególnie chroniony teren położony dalej na północ za ogrodami Shalimar, będący rezerwatem endemicznego jelenia hangul czyli jelenia kaszmirskiego (wstęp za pozwoleniami),

- Harwan - pozostałości starożytnego kompleksu buddyjskiego (niedaleko Dachigam), gdzie odbył się IV sobór buddyjski (w II w. n.e.)

- Gulmarg i kolejka linowa na szczyt góry Apharwat (ok. 4200 m.), dla chętnych przejście do jeziora Alpather,

- Jezioro Mansar Lake, i Naranag – u podnóża potężnej góry Harmukh, zwana ‘Kailasą Kaszmiru’, położonej na północy. Zwiedzanie kompleksu świątyń z III w. p.n.e. we wsi Wangath.

- Jeśli będzie czas nie będzie obostrzeń, całodzienny trekking w górę do jeziora Gangabal położonego w cieniu góry Harmukh.

- Przejazd przez Dolinę Kaszmiru do Anantnag i Pahalgam: zwiedzanie zabytków Avantipore oraz starożytnej świątyni słońca Matan (Martanda). Pola szafranu

- Sanktuarium, gdzie przechowywana jest, według lokalnych przekonań, biblijna 'laska Mojżesza' jako święte relikwie,

- Verinag i źródła rzeki Jhelum w południowo-wschodnim obszarze Doliny

- Wodospady Aharbal, zwane "Niagarą Kaszmiru", w pobliżu góry od której przycumowała według podań 'Arka Noego' podczas biblijnego Wielkiego Potopu, a w indyjskich legendach – arka Manu, który podobnie jak biblijny Noe uratował świat.

W miarę możliwości całodniowa wycieczka do wysokogórskich hal Kungwattan, w połowie drogi do jeziora Kausarnag położonego na tej górze.

Cała ta wyprawa, obejmująca Dolinę Kaszmiru, ma pozostawić wspomnienia podobne do tych, które w XIII wieku wyraziła kaszmirska poetka Lalleśwari w jednym ze swych wierszy:

„Trzy razy pamiętam jezioro wezbrane,

Jeden raz pamiętam to miejsce na niebie;

Siedem razy pamiętam ten 'most', co ma postać przestrzeni,

od szczytu Harmukh aż po jezioro Kaunsarnag rozciągnięty”

(Lalleśwari, Lalvākh werset 50)

UWAGI:

Organizator zastrzega sobie prawo do zmian w programie.

Organizator nie odpowiada za zmiany w rozkładach lotów lub anulowania rejsów przez linie lotnicze.

Paszport musi być ważny minimum 6 miesięcy licząc od daty wjazdu do Indii.

Paszport musi mieć co najmniej 2 wolne strony (na pieczątki imigracyjne).

Paszport nie może być uszkodzony (zalania, naderwane strony, problemy z laminatem).

LIMITY BAGAŻU - WAŻNE INFORMACJE ORGANIZACYJNE

Loty międzynarodowe z Polski do Indii i z powrotem:

Obowiązuje standardowy limit bagażu:

• bagaż rejestrowany: 23 kg
• bagaż podręczny: 7 kg

Dodatkowe informacje o Indiach (w tym o zalecanych szczepieniach) można przeczytać na stronie MSZ Indie - Polska w Indiach - Portal Gov.pl